İshal, dışkı miktarının fazlalaşması, dışkı kıvamının sulu ve yumuşak bir hal alması olarak tanımlanmaktadır. Oluşma nedeni ise, barsaklarımızdaki hareketin azalması, ayrıca tükettiğimiz besinlerin barsaklardaki emiliminin bozulmasıdır.

Günde 3 defadan fazla sıvı olarak dışkılamak ishal olarak kabul edilmektedir. Ama günde 3 defadan fazla dışkılamak ishal anlamına gelmemektedir. Dışkının kıvamı çok önemlidir. Yeni doğan bebeklerde normal kıvamda, günde 5 defa dışkılamak normal sayılmaktadır. Yeni doğanlar özellikle anne sütü almalarından dolayı daha fazla dışkılarlar ve bu normal bir durumdur.

İSHAL OLUŞUM NEDENLERİ NELERDİR?

En büyük etken yanlış beslenme alışkanlıklarıdır. Bu bebeklik dönemindeki çocukların annelerinin ve babalarının bilgisizliğinden de olabilir, yetişkin bireylerin doğru bildiği yanlışlardan da olabilir. İşte beslenmeye dair yanlışlar;

●Aşırı Beslenme(Bu durum tükettiğiniz besinlerin yeteri kadar tüketilmemesine neden olabilir)

●Yetersiz Beslenme

●Bebeklere 6. ayda başlanması gereken ek (tamamlayıcı) besinlere geç veya erken başlama

—Besin zehirlenmeleri

—Enfeksiyonlar(Bakteriyel, Parazit, Viral nedenlerden dolayı oluşan)

—Uzun süre antibiyotik kullanımı

—Metabolik hastalıklar

ROTAVİRÜS NEDİR?

Kış aylarında görülen ve ishalin oluşmasında en sık karşılaşılan nedeni rotavirüstür. 2 yaşın altındaki çocuklarda görülen ishalin temel nedenlerinden biridir. Barsaklara zarar vererek ishal oluşmasına neden olur. Ayrıca kusma ve dehidratasyona da (vücuttan su kaybı) neden olabilir.

İSHAL DURUMUNDAN VÜCUDUMUZ NASIL ETKİLENİR?

İshaller genellikle 2–7 gün arası sürmektedir. Bu dönemde vücutta su ve elektrolit kayıpları, ateş, bulantı, kusma görülebilir. Ayrıca iştahsızlık sonucu kilo kayıpları da gözlenebilir.

İSHAL TEDAVİSİNDE BAŞROL… AST

AST (ORS) eczanelerde hazır olarak paketlerde satılan ve ishal tedavisinde çok önemli olan bir karışımdır. 1 litre kaynatılmış ılıtılmış su içerisine bir paketi karıştırıp içilmesi ile ishalin tedavisi hızlandırılmış olur. İçeriğinde vücuttan su ve elektrolit kayıplarını azaltacak sodyum klorür, sodyum bikarbonat, potasyum klorür ve glikoz bulunur.

Acil durumlarda (AST alınamayan durumlarda), evinizde de AST hazırlayabilirsiniz. 1 litre kaynatılmış ılıtılmış su içerisine, 1 çay kaşığı tuz, 8 tatlı kaşığı şeker karıştırarak AST hazırlayabilirsiniz. AST, çocuğa aralıklarla ve az miktarda olmak üzere 4–6 saat süre ile verilir.

AST verilmesi ile çocuklarda bulantı, kusma ve iştahsızlık azalır, bakterilerin vücutta çoğalması engellenir, barsak hareketleri normalleşir, ishal süresi kısalır çocuk normal beslenmesine daha hızlı döner. Bebek anne sütü alıyorsa, bu alımın azalması önlenebilir.

İSHAL TEDAVİSİNDE YAPILMASI GEREKENLER

—İshalli çocuğa, bol su ve sıvı besinler (anne sütü, ORS, ayran ve meyve suyu) verilmelidir.

—Çocuk katı besinleri tüketebiliyorsa, pirinç lapası, haşlanmış patates, yoğurt, elma ve havuç püreleri, muz verilmelidir.

—Çocuğa ORS verilmelidir. Her dışkılamadan sonra;

● 2 yaşından küçük çocuklar için 1 çay bardağı

● 2 yaşından büyük çocuklar için 2 çay bardağı verilmelidir

—Yetişkin bireyler ise tüketmek istediği kadar tüketebilirler.

İSHALDEN KORUNMAK İÇİN…

—İshalin oluşma nedenlerinden biri uygun olmayan hijyen koşulları olması nedeni ile kişisel temizliğe dikkat edilmelidir.

—İçme suyu ishale sebep olabileceği için eğer sularınızdan temiz olduğundan emin değilseniz kesinlikle kaynatıp tüketmelisiniz.

—Kişisel hijyen dışında, besinlerin temizliği de çok önemlidir. Bu sebeple, sebze ve meyvelerinizi bol su ile yıkamalısınız.

—Yemekler hazırlandıktan sonra açıkta bırakılmaması ve sıcakta bekletilmemesi gerekmektedir.

—Bebeklerinizin besinlerini tükettikleri biberon, bardak, kaşık, çatal gibi araçların temizliği çok önemlidir. Özellikle bebeğimiz emzik kullanıyorsa, temizliğine dikkat etmelisiniz.

—Evinizdeki çöplerin ağızlarının kapalı olması önemlidir.

—Çocuğunuzun aşılarının zamanında yapılması ile çocuğunuzun enfeksiyonlara karşı direnç kazanmasını sağlarsınız.

—Çocuğunuza tuvalet ve doğru el yıkama eğitimi vermelisiniz.

Nur Gizem Şeber