Çocukluk yaş grubunda görülen bazı mide-bağırsak sistemi hastalıkları ile iştahsızlık arasında yakın ilişki vardır.

Bunlardan en sık görülen reflü adını verdiğimiz hastalıktır. Aslında reflü bir hastalık olmayabilir. Reflü mide içeriğinin zaman zaman yemek borusuna yükselmesidir. Mide içeriği yemek borusunda değişik yüksekliğe ulaşabilir. Üst düzeylere kadar yükselirse çocuk kusar. Bu nedenle kusan özellikle de sık kusan küçük çocuklarda reflüden şüphe edilir.

Aslında reflü özellikle hayatın ilk iki yılında fizyolojikdir. Yenidoğan döneminden itibaren görülür. Bebek oturduktan ayağa kalkıp yürüdükten sonra, oturarak beslenmeye başlandıktan sonra gittikçe azalır. % 80 den fazlası bu gelişimi gösterir. Daha az bir kısmı ise yıllar içinde kendiliğinden düzelmez ve çocukta bazı belirtiler ortaya çıkar. Büyüme geriliği gelişebilir. Uzun süreli öksürük, sık tekrarlayan ve uzun süren solunum yolu enfeksiyonları gelişebilir. Bazı çocuklarda soluk alır-verirken hışıltı nedeni olabilir. Astım benzeri tablo ortaya çıkabilir. Ancak iştahsızlık ile ilgili olan, fizyolojik olarak görülen reflüdür. Bu bebekler kolay ve sık kustukları için anne, bebeğin beslenmesinde çekingendir. Bebeğin beslenme becerilerinin gelişimi geri kalır. Buna bağlı olarak da iştahsızlık yaşanır. Erken dönemde belirlenip, anneye destek olunmalı ve bebek yakından izlenmelidir.

Bir başka mide-bağırsak hastalığı ise, besin allerjileridir. Bir nedenle çocukta allerji söz konusu olmuş ise anne yine ek gıdaların başlamasında ürkek davranır. Çocuğa anne-babanın endişesi ile uygun besinler verilmez, bebek beslenme becerilerini ve/veya damak lezzeti geliştiremez. Besin allerjisi genellikle iki yaşından sonra azalır ve geçer. Bu nedenle pek çok yeni besin iki yaşından sonra denenir. Ama çocuk iki yaşından sonra başlanan yeni besinleri sevmez, alışamaz ve bu durum iştahsızlık olarak yaşanır. Bu nedenle besin allerjisi teşhisinde çok özen gösterilmeli, aileler gereksiz yere korkutulmamalıdır. Burada hekimlere düşen sorumluluk büyüktür.

Mide-bağırsak sisteminin iştahsızlığa neden olan bir başka hastalığı ise kabızlıktır. Kabızlık da çocukların beslenme ve yemek yeme ile ilişkisini olumsuz etkiler. Çocukların hergün veya iki günde bir dışkı yapmaları için gerekli öneriler doğru verilmeli, aileler tarafından da özenle uygulanmalıdır. Lifli besinlerin arttırılması, bol sıvı almaları çok önemlidir.

Mide-bağırsak sisteminin fonksiyonel hastalıklarında da iştahsızlık görülür. Bu grupta midenin sindirim için gerekli hareketliliğinde sorun vardır. Özel bir yöntemle kolayca ortaya konup, teşhis edilebilir. Bir kısmında mide boşalması da gecikir. Çocuk acıkmaz. Gün boyu acıktığını söylemez. Buna rağmen bir-kaç lokmadan sonra doyduğunu söyler. Çabuk doyar. Yemekelerden sonra şişkinlik, geğirme sık görülür. Ağız kokusu da olabilir. Midenin elektrosu çekilerek teşhis edilebilir. Uygun tedavi ile sorun çözülebilir.

Prof. Dr. Benal Büyükgebiz